Op 26 maart 2027, de 200e sterfdatum van Ludwig van Beethoven, publiceer ik een roman, gebaseerd op historische gegevens over de familie Van Beethoven, die begint in 1595 in het Vlaamse dorp Kampenhout.
Beethovens muziek vergezelt mij al mijn leven lang. Vroeger bij het huiswerk maken en veel later toen ik klaviersonates ging spelen op de vleugel die ik spontaan kocht. Door de manier waarop zijn muziek mij diep raakt ben ik gaandeweg steeds meer benieuwd geworden naar de man, zijn leven.
De negende symfonie
Op 7 mei 2024 was het precies 200 jaar geleden dat de Negende Symfonie van Ludwig van Beethoven in Wenen in première ging. Geniet van deze hedendaagse, heel symbolische uitvoering van dit werk: als één mens laat zien hoe vreugde eruit ziet, volgen er al heel snel meer.
Toen de biografie over Beethoven van Jan Caeyers verscheen raakte ik zo geïnspireerd, dat ik een roman wilde schrijven, waarin het stereotype beeld van een norse chagrijnige genie, die uit vier tonen een symfonie kan bouwen, wordt uitgebreid naar de warmbloedige, trouwe vriend die hij ook was. Omdat ik het schrijven van literatuur nog moet leren duurt het lang voordat het boek verschijnt. Maar: het komt!
Dat dit werk uiteindelijk werd gekozen tot het Europese volkslied is te danken aan het thema: Alle mensen werden Brüder en de aansprekende melodie, die iedereen uit volle borst mee kan zingen. Beethoven was in staat zoiets tot in de kleinste puntjes uit te werken. Dat geldt wat mij betreft voor vrijwel al zijn werk: het klopt gewoon, het had niet anders kunnen zijn.
Over Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven wordt geboren op 17 (of 16) december 1770.
Hij is de eerste zoon van Johan van Beethoven en Maria Magdalena Keverich. Anderhalf jaar voor zijn geboorte kregen ze ook een zoontje, Ludwig Maria, maar die overleed 6 dagen na zijn geboorte.
In 1787 reist hij naar Wenen om er Mozart te ontmoeten en les van deze grote meester te krijgen. Wellicht ontmoeten ze elkaar kort. Helaas echter moet Beethoven halsoverkop terug naar Bonn, waarschijnlijk omdat zijn moeder ernstig ziek is.
In 1792 verhuist hij definitief naar Wenen, waar hij uitgroeit tot een van de meest bekende concertpianisten in die tijd en een van de grootste componisten voor altijd.
Beethoven sterft op 26 maart 1827.
Beethoven is een van de grote vernieuwers in de klassieke muziek. Aanvankelijk trad hij, zoals dat hoorde in die tijd, in de voetsporen van Haydn en Mozart, maar later componeerde hij in een voor die tijd volstrekt nieuw idioom. De muziek zou nooit meer hetzelfde zijn. In bijvoorbeeld de muziek van Schubert, Brahms en Mendelssohn zijn zijn sporen nog heel goed terug te vinden.
Belangrijkste bronnen voor de roman
Jan Cayers, Beethoven, een biografie
Jan Swafford, Beethoven, Anguish and Triumph
Alexander Thayer, Life of Beethoven (revised by Elliot Forbes)
Laura Tunbridge
Beethoven, een leven in negen composities
Louis Couturier, Beethoven
George Alexander Fischer, Beethoven
Fritz Zobeley, Portrait of Beethoven, an illustrated biography
Margot Wezstein, Familie Beethoven im kurfürstlichen Bonn
Jos van der Zanden, Beethoven, nieuwe onthullingen
Friedrich Kerst: Beethoven: The man and the artist, as revealed in his own words
Stefan Wolf: Beethovens Neffenkonflikt
The New Beethoven – Evolution, Analysis, Interpretation (2020)
Dirigent, musicoloog en groot Beethoven-kenner Jan Caeyers vertelt op zijn eigen passionele manier over Beethoven in deze podcast van 9 afleveringen. Een diepmenselijk verhaal over grootse dromen, gefnuikte ambities, familiale en financiële problemen en natuurlijk ook over zijn vele nederlagen in de liefde. Want ‘Beethoven war immer verliebt!’. Met acteur Koen De Sutter.
EXQI cultuurjournaal, Jan Caeyers – biografie Beethoven, 22 oktober 2009
De Belgische dirigent en schrijver Jan Caeyers schreef een biografie over Ludwig van Beethoven. Hij ontdekte dat de componist in tegenstelling tot zijn imago een innemende man geweest moet zijn.